OCD is een buzzword geworden. Een karaktereigenschap. Een manier om jezelf te omschrijven naar de buitenwereld en mee uit te pakken, of om bepaalde zaken te verantwoorden. Waar we onszelf vroeger als “perfectionist”, “minutieus” of “gedetailleerd” omschreven zeggen we nu OCD’er. We zeggen, schrijven nog niet. Het staat nog niet op onze CV, nòg niet.

Maar is OCD eigenlijk wel iets goeds? Is het wel ok om uzelf OCD’er te noemen? Wat houdt dat eigenlijk juist in?

Even stapje terug. “Obsessive–compulsive disorder” (OCD) wordt lekker origineel naar het Nederlands vertaald “Obsessieve-compulsieve stoornis” (OCS):

De obsessieve-compulsieve stoornis[1] (OCS, ook: OCD), ook vaak obsessief-compulsieve stoornis[2] genoemd, is een psychische aandoening die in het DSM-IV is gecategoriseerd als angststoornis. De oude naam van de aandoening is dwangneurose. (bron: Wikipedia)

 

Verklaar je jezelf nog steeds OCD’er? “Psychische aandoening”, “angststoornis”, “dwangneurose”. Lijken mij geen woorden die je aan jezelf wil en mag toekennen.

We lezen verder:

OCS komt in verschillende vormen voor, maar het meest voorkomende kenmerk is een obsessieve drang om bepaalde handelingen uit te voeren, die rituelen worden genoemd. De OCS-patiënt voert deze handelingen (compulsies) uit als reactie op dwangmatige gedachten (obsessies). Voor anderen lijken deze handelingen overbodig en zij hebben ook geen oog voor de details, maar voor de patiënt zijn deze handelingen van vitaal belang en moeten ze volgens een bepaald patroon worden uitgevoerd om vermeende nadelige gevolgen te voorkomen. (bron: Wikipedia)

“Obsessieve drang om bepaalde handelingen uit te voeren […] als reactie op dwangmatige gedachten” Dat lijkt mij toch nog net iets anders dan je papieren mooi op een stapeltje leggen, je boeken of cd’s (of iphone apps) alfabetisch of per kleur rangschikken, of alle notificationbolletjes van je iPhone wegklikken.

Nog wat meer Wikipedia:

OCS moet worden onderscheiden van de obsessieve-compulsieve persoonlijkheidsstoornis (OCPS), die in de psychiatrie wordt gedefinieerd als een eigenschap van de persoonlijkheid in plaats van een angststoornis. In dit geval is er natuurlijk lang niet altijd sprake van een stoornis. Dit is pas het geval als het obsessieve of compulsieve gedrag normaal functioneren in de weg staat. (bron: Wikipedia)

Geen OCD dus. Wel OCPS, of OCPD in het Engels als je wil. Het gaat hier niet om een stoornis, maar wel om gedrag, dat dus niet echt storend is.

Mensen met OCPS zijn bijvoorbeeld vaak zuinig met geld, houden hun huis perfect op orde of willen taken niet delegeren, omdat ze bang zijn dat deze niet correct worden uitgevoerd. Moreel of ethisch gezien zijn er weinig of geen grijze gebieden: handelingen en opvattingen zijn volledig goed of volledig fout. Hun persoonlijke relaties verlopen moeizaam, omdat ze te hoge eisen stellen aan vrienden, partners en kinderen. (bron: Wikipedia)

Dat klink al wat meer als u? Wil je er iets aan doen? Ah, dat kan:

De behandeling is moeilijk. Deze is er doorgaans op gericht om de patiënt/cliënt te laten accepteren dat er andere meningen bestaan dan de zijne en dat er meer manieren zijn om een taak ‘correct’ uit te voeren. Het is hierbij van belang om te weten dat iemand veel of alle eigenschappen van de obsessieve-compulsieve persoonlijkheidsstoornis kan hebben zonder dat er sprake is van een stoornis. Dit is pas het geval als de persoon door zijn karaktereigenschappen ernstig lijdt, in conflict komt met zijn omgeving enzovoort.

Waarschijnlijk zit je in dat laatste geval en is een behandeling niet nodig. Want zo erg is het toch allemaal niet.

Conclusie: Je hebt geen OCD. Misschien wel OCPS. En dan nog is het S gedeelte (stoornis) waarschijnlijk niet echt van toepassing. OCP dus, een obsessieve-compulsieve persoonlijkheid. Een perfectionist dus.

Ik ook. Soms.

3 comments
Vromant
Vromant moderator

@Eva  @KellyBedankt voor jullie reactie. Net daarom dat ik dit schreef. OCD lijkt me geen aangenaam iets om mee uit te pakken.

Latest blog post: Minder zuur achter ‘t stuur

Eva
Eva

Ik heb OCD in een vrij milde vorm. Er zijn een aantal dingen die ik moet doen voor ik het huis uit kan en dat is niet zoiets als de lichten uitdoen ofzo, het is drie vier keer het hele huis afgaan of ik zeker alles meeheb dat ik wil meehebben, zelf al heb ik dan mijn handtas al 5 keer gecheckt. Het is zeer energie rovend en helemaal niet fijn. Het verbaasd mij een beetje dat het iets is geworden om mee uit te pakken. Ik vind het iets wat ik liever niet met mij zou willen meedragen.

Kelly
Kelly

@Eva  Fijne reactie, Eva. Ook ik loop wel vijf keer mijn hele huis rond, alhoewel ik dat al vier keer gedaan heb. Vooral tijdrovend dus en zeker niet iets dat je wil meedragen.